سرمایه گذاری خارجی به معنای سرمایه گذاری یک شرکت خصوصی یا شخص حقیقی در کشوری دیگر جهت تجارت یا تولید است. طبق اعلام وزارت صنعت، معدن و تجارت در نیمه سال جاری 53 طرح سرمایه گذاری خارجی به ارزش 382 میلیون و 400 هزار دلار در ایران به تصویب رسیده است که عمده سرمایه گذاران از کشورهای افغانستان، چین، ترکیه، هند، امارات متحده عربی و عراق هستند.
در این بین افغانستانی ها، این همسایگان شرقی، با 30 طرح به ارزش 149 میلیون و 800 هزار دلار در صدر فهرست سرمایه گذاران خارجی در ایران هستند؛ درحالیکه در مدت مشابه سال 1400 نیز صاحبان سرمایه این کشور حدود 15 میلیون دلار در بخش صنایع، معادن و تجارت ایران سرمایه گذاری کرده اند.
خراسان رضوی به عنوان دومین استان مهم کشور به مرکزیت مشهد مقدس همواره مورد توجه بخش اقتصادی کشور بوده است. این استان از شرق و شمال به ترتیب با کشورهای افغانستان و ترکمنستان هم مرز است. گمرکات زمینی دوغارون تایباد، باجگیران قوچان، لطف آباد درگز و سرخس در خراسان رضوی قرار دارند.
همچنین وجود زیرساخت های حمل و نقلی از جمله فرودگاه بین المللی مشهد و راه آهن سراسری و استقرار برخی نمایندگی های خارجی نظیر سرکنسولگری های افغانستان، ترکمنستان، تاجیکستان، قرقیزستان، پاکستان، عراق و دفتر نمایندگی کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان در خراسان رضوی این استان را از لحاظ سیاسی-اقتصادی بااهمیت کرده است.
مرز زمینی دوغارون در جوار افغانستان و در ارتباط با بازار 40 میلیون نفری این کشور، با وجود گمرک، بازارچه مرزی، پایانه مرزی و منطقه ویژه اقتصادی یکی از فعال ترین مبادی ورودی و خروجی جمهوری اسلامی ایران محسوب می شود که در فاصله 250 کیلومتری مشهد و 130 کیلومتری هرات افغانستان قرار دارد.
در کیلومتر 12 جاده 20 کیلومتری تایباد-گمرک دوغارون، شهرک صنعتی مرزی تایباد واقع شده است. در حاشیه جاده تابلوی آبی رنگ این شهرک صنعتی خودنمایی می کند که روی آن عبارت «با گرایش سرمایه گذاری خارجی» درج شده و زیر آن عبارتی به زبان انگلیسی است به معنای «ما از سرمایه گذاران خارجی دعوت می کنیم».
شهرک صنعتی تایباد 230 هکتار مساحت و بیش از 35 هکتار فضای صنعتی دارد که در قطعات مرتبط با صنایع مختلف تقسیم بندی شده است.
سرمایه گذاری های مشترک از مزیت شهرکهای صنعتی مرزی
وحید تعقیبی کارشناس مسائل اقتصادی و استاد دانشگاه در گفت و گوبا خبرنگار فارس در تایباد می گوید: یکی از مزیت های شهرک های صنعتی مرزی، انجام سرمایه گذاری های مشترک بین دو کشور همسایه به حساب میآید.
وی می افزاید: معافیت های خاص مالیاتی و دراختیارقراردادن زمین به صورت نیمه رایگان در شهرک های صنعتی واقع در مناطق مرزی، صاحبان واحدهای تولیدی را به سرمایه گذاری درمناطق مرزی تشویق میکند.
این کارشناس اقتصادی ادامه می دهد: به دلیل همجواری شهرک صنعتی مرزی تایباد با کشور افغانستان، میتوان سرمایه گذاری های دوطرفه در این منطقه انجام داد که هم بازرگان افغانستانی و هم تولیدکننده ایرانی بهره خواهند برد.
تعقیبی اظهار می کند: شرایط متفاوت امنیتی در مناطق مرزی و حضور واحدهای تولیدی می تواند اقتصاد مرزنشینان را رشد دهند و از ناهنجاری های اجتماعی به خصوص قاچاق جلوگیری کنند.
سرمایه گذاران نیاز به تکریم دارند
در ادامه، جواد پشتیبان رئیس اداره صنعت، معدن و تجارت تایباد در گفت و گو با خبرنگار ما می گوید: سرمایه گذاران خارجی برای ترغیب به سرمایه گذاری در کشور باید تکریم و تردد آنها به ایران تسهیل و آسان شود.
وی می افزاید: برخی کارشکنی ها پیش روی سرمایه گذاران خارجی است که با برداشتن این موانع می شود آنها را حمایت کرد.
رئیس اداره صنعت، معدن و تجارت تایباد بیان می کند: حمایت از سرمایه گذار و صنعتگر موجب ورود سرمایه به کشور و استان می شود و ضمن افزایش صادرات و تنوع سبد صادراتی، تراز تجاری ایران با کشورهای همسایه به ویژه افغانستان را نیز افزایش می دهد.
پشتیبان درخصوص اوضاع سرمایه گذاری های خارجی در تایباد تشریح می کند: یک واحد تولید گاز کربنیک مایع با سرمایه پنج و نیم میلیون دلاری با زیربنای چهار هکتاری توسط یک سرمایه گذار افغانستانی در شهرک صنعتی تایباد تاسیس شده که زمینه اشتغال مستقیم 23 نفر را فراهم کرده است.
این مقام مسئول ادامه می دهد: محصول این کارخانه در صنعت تولید نوشابه و نوشیدنی های گازدار استفاده می شود و در حال حاضر روزانه 24 تن گاز کربنیک مایع تولید می کند.
رئیس اداره صنعت، معدن و تجارت تایباد اظهار می کند: این واحد صنعتی همین میزان تولید روزانه اش را به کشور افغانستان از طریق مرز دوغارون صادر می کند و یکی از چهار کارخانه گاز کربنیک مایع در کشور است.
وی اذعان می کند: بخش (فاز) دوم همین کارخانه هم در شهرک صنعتی تایباد با اعتبار 60 میلیارد تومانی درحال ساخت است که تاکنون 60 پیشرفت فیزیکی داشته و برای 22 نفر شغل ایجاد خواهد کرد.
پشتیبان تصریح می کند: یک کارخانه تولید کرم کارامل هم در شهرک صنعتی تا الان 70 درصد پیشرفت فیزیکی داشته که با سرمایه گذاری خارجی به ارزش 40 میلیارد تومان درحال احداث است.
افغانستانی ها رتبه اول سرمایه گذاری در خراسان رضوی
بشیراحمد اربابی رئیس انجمن فعالان اقتصادی افغانستان در خراسان رضوی می گوید: بین ۴۵ تا ۵۰ درصد از سرمایه گذاری خارجی در این استان را تاجران افغانستانی انجام داده اند و از این رو اتباع این کشور رتبه نخست را در میان سایر سرمایه گذاران خارجی خاسان رضوی به خود اختصاص داده اند.
وی اذعان می کند: دین، فرهنگ، مرز و جغرافیای تاریخی مشترک ایران و افغانستان موجب شده سرمایه گذاران افغانستانی خود را جدا از مردم ایران ندانند و نخستین مقصد برای سرمایه گذاران افغانستانی و هدف سرمایه گذاری ایران است.
رئیس انجمن فعالان اقتصادی افغانستان در خراسان رضوی در بیان برخی مشکلات سرمایه گذاران افغانستانی می افزاید: گرفتن مجوز خروج از ایران تا ۱۵ روز معطلی دارد و از طرفی تمدید و دریافت پروانه کار فعالان اقتصادی اتباع نیز گاهی تا 2 و نیم ماه طول می کشد.
اربابی ادامه می دهد: ورود ارز به ایران و تبدیل آن به ارز نیمایی از مشکلات مهم تجار افغانستانی است که هزینه هنگفتی نیز به آنها تحمیل می کند.
وی بیان می کند: برای رفع این مسائل بین انجمن و اداره کل اتباع و مهاجرین خارجی خراسان رضوی و اداره گذرنامه تعاملات خوبی وجود دارد و یک تاجر نباید دغدغه اقامتی داشته باشد.
رئیس انجمن فعالان اقتصادی افغانستان در خراسان رضوی تصریح می کند: هزار و ۶۰۰ شرکت افغانستانی فعالیت می کنند که اگر هر شرکت فقط ۱۰ فعال اقتصادی داشته باشد، می توان به فعالیت حدود ۱۶ هزار تاجر و فعال اقتصادی و همچنین اشتغالزایی قابل توجه در قالب این مجموعه اشاره کرد.
اربابی اظهار می کند: ساماندهی تجار افغانستانی در قالب یک پایگاه واحد و هماهنگ، ارتباط دادن بازرگانان ایرانی و افغانستانی و تجمیع سرمایه های خرد برای زمینه سازی سرمایه گذاری بهتر اهداف انجمن فعالان اقتصادی افغانستان در خراسان رضوی است.
به نظر می رسد مردم افغانستان با توجه به شرایط حاکم بر کشورشان، تمایل بیشتری به خروج سرمایه خود از افغانستان دارند؛ گزاره ای که آمار جدید از شمار سرمایه گذاران این کشور در ایران بر آن مهر تایید می زند.
پایان خبر/
